Vòng cấm địa là khu vực có tính quyết định cao nhất trên sân bóng đá 11 người. Phần lớn bàn thắng, tình huống tranh cãi và các quyết định quan trọng của trọng tài đều xuất phát từ khu vực này. Chỉ một pha va chạm, một cú chạm tay hoặc một tình huống xử lý thiếu chuẩn xác trong vòng 16m50 cũng có thể làm thay đổi cục diện trận đấu.
Bài viết dưới đây phân tích toàn diện về vòng cấm địa là gì theo Luật bóng đá hiện hành của IFAB, bao gồm cấu trúc sân, các tình huống xử phạt, quy định penalty mới cập nhật và những lỗi phổ biến cầu thủ thường mắc phải.
Vòng cấm địa là gì?
Vòng cấm địa (Penalty Area) là khu vực hình chữ nhật nằm phía trước mỗi khung thành, được giới hạn bởi hai đường kẻ song song với đường biên dọc và một đường kẻ song song với đường biên ngang.
Theo quy định tiêu chuẩn:
- Hai đường thẳng vuông góc với biên ngang, cách mỗi cột dọc 16m50.
- Một đường nối hai điểm này song song với biên ngang.
- Bên trong có điểm phạt đền cách khung thành 11m.
Khu vực này đặc biệt quan trọng vì:
- Mọi lỗi trực tiếp của đội phòng ngự xảy ra tại đây sẽ bị thổi phạt đền.
- Thủ môn được phép dùng tay chơi bóng trong phạm vi vòng cấm của đội mình.
- Các tình huống VAR thường tập trung kiểm tra kỹ trong khu vực này.
Do đó, vòng cấm địa không chỉ là khu vực chiến thuật mà còn là trung tâm của các quyết định trọng tài có tác động lớn nhất.
Cấu tạo cơ bản của sân bóng
Theo nowgoal chia sẻ: Để hiểu rõ vòng cấm địa, cần nắm tổng thể cấu trúc sân bóng đá 11 người theo chuẩn quốc tế.
Đường giới hạn của sân
- Đường biên dọc: Hai đường dài nhất giới hạn chiều dài sân.
- Đường biên ngang: Hai đường ngắn nhất phía sau khung thành.
- Đường giữa sân: Chia sân thành hai nửa bằng nhau.
- Vòng tròn trung tâm: Bán kính 9m15.
Tất cả đường kẻ đều có bề rộng tối đa 12cm và được tính là một phần của khu vực mà chúng giới hạn.
Khu vực cầu môn
Khu cầu môn (Goal Area) nhỏ hơn vòng cấm, được tạo bởi hai đường cách cột dọc 5m50. Đây là nơi:
- Thủ môn phát bóng.
- Đặt bóng khi thực hiện phát bóng lên.
Khu vực phạt góc
Mỗi góc sân có cung tròn bán kính 1m tính từ cột cờ góc. Bóng phải đặt trong cung này khi thực hiện đá phạt góc.
Vị trí khu vực phạt đền
Điểm phạt đền nằm cách đường biên ngang 11m, chính giữa khung thành. Ngoài ra còn có cung tròn ngoài vòng cấm (bán kính 9m15) nhằm đảm bảo cầu thủ đứng đúng khoảng cách khi thực hiện quả penalty.
Những trường hợp bị phạt trong vòng cấm
Đội phòng ngự sẽ bị thổi phạt đền nếu phạm một trong các lỗi trực tiếp sau trong vòng cấm:
- Đá hoặc cố tình đá đối phương.
- Ngáng chân, cản người trái luật.
- Nhảy vào người đối thủ.
- Kéo áo, giữ người.
- Đẩy sau lưng.
- Chơi bóng bằng tay (trừ thủ môn trong khu vực của mình).
- Hành vi bạo lực như đánh nguội, nhổ nước bọt.
Những người quan tâm Lịch Thi Đấu cho biết: Từ năm 2023–2025, luật về chạm tay được làm rõ hơn: không phải mọi tình huống bóng chạm tay đều bị thổi phạt. Trọng tài sẽ xem xét yếu tố chủ ý, tư thế tay và lợi thế đạt được từ tình huống đó.
Các luật quan trọng liên quan đến vòng cấm
Luật việt vị
Việt vị được xác định khi:
- Cầu thủ đứng gần đường biên ngang đối phương hơn bóng và cầu thủ phòng ngự cuối cùng.
- Tham gia trực tiếp vào pha bóng.
Lưu ý: Từ các cập nhật gần đây, chỉ phần cơ thể có thể ghi bàn mới được tính để xác định việt vị.
Ném biên
Khi bóng ra khỏi đường biên dọc, đội không chạm bóng cuối cùng được ném biên. Bàn thắng không được công nhận nếu bóng vào lưới trực tiếp từ quả ném biên.
Phát bóng
Phát bóng được thực hiện khi đội tấn công đưa bóng qua biên ngang. Theo luật mới:
- Bóng có hiệu lực ngay khi được đá và di chuyển rõ ràng.
- Không bắt buộc bóng phải ra khỏi vòng cấm trước khi đồng đội chạm bóng.
Phạt đền (Penalty)
Penalty là tình huống đối đầu trực tiếp giữa cầu thủ sút và thủ môn.
Quy định quan trọng:
- Thủ môn phải đứng trên vạch vôi, ít nhất một chân chạm vạch tại thời điểm sút.
- Các cầu thủ khác đứng ngoài vòng cấm và ngoài cung 9m15.
- Không được dừng hoàn toàn sau khi kết thúc đà chạy.
VAR hiện được sử dụng phổ biến để kiểm tra lỗi xâm nhập vòng cấm hoặc thủ môn di chuyển sớm.
Vòng cấm địa là khu vực chiến lược có ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả trận đấu. Việc nắm vững vòng cấm địa là gì, kích thước, cấu trúc và các quy định cập nhật mới nhất giúp cầu thủ thi đấu hiệu quả, hạn chế sai lầm và tận dụng tốt cơ hội ghi bàn. Dù ở cấp độ phong trào hay chuyên nghiệp, hiểu đúng luật trong vòng 16m50 luôn là nền tảng để thi đấu an toàn, công bằng và chính xác.
