Mang ý nghĩa “Sức mạnh” trong tiếng Basque, Osasuna không đơn thuần là tên gọi của một câu lạc bộ bóng đá, mà còn là tuyên ngôn về bản sắc, ý chí và niềm kiêu hãnh của vùng đất Navarre. Trải qua hơn một thế kỷ tồn tại, lịch sử CLB Osasuna đã viết nên câu chuyện rất riêng của mình, không hào nhoáng nhưng bền bỉ, không giàu có nhưng kiên cường, luôn đứng vững giữa những biến động dữ dội của bóng đá Tây Ban Nha. Từ lò đào tạo Tajonar đến pháo đài El Sadar, từ những năm tháng khốn khó cận kề phá sản cho tới các đêm châu Âu đáng nhớ, Osasuna là hiện thân rõ nét của tinh thần bất khuất, nơi bóng đá gắn chặt với cộng đồng, văn hóa và niềm tự hào địa phương.
Mốc thời gian đáng chú ý
| 24/10/1920 | Osasuna được thành lập sau khi hợp nhất Sportiva và New Club. |
| 1935 – 1936 | Lần đầu tiên góp mặt tại La Liga. |
| 02/09/1967 | Khánh thành sân vận động El Sadar. |
| 1982 | Hoàn thiện trung tâm đào tạo trẻ Tajonar. |
| 1985 – 1986 | Lần đầu dự UEFA Cup. |
| 2005 | Lần đầu vào chung kết Copa del Rey. |
| 2006 – 2007 | Bán kết UEFA Cup, thành tích châu Âu tốt nhất. |
| 2015 | “Phép màu Sabadell” giúp CLB tránh thảm họa xuống hạng. |
| 2020 | Kỷ niệm 100 năm thành lập, hoàn tất cải tạo El Sadar. |
| 2023 | Vào chung kết Copa del Rey và trở lại cúp châu Âu. |
Khởi nguồn của “Sức mạnh” (1920 – 1930)
Theo nguồn trích dẫn từ Bóng Đá Xôi Lạc, bóng đá xuất hiện tại Pamplona từ đầu thế kỷ 20, nhưng các đội bóng khi đó hoạt động rời rạc, thiếu định hướng dài hạn. Hai cái tên nổi bật nhất là Sportiva và New Club, đại diện cho những nhóm thanh niên yêu thể thao tại địa phương.
Nhận thấy sự cần thiết phải xây dựng một tổ chức đủ mạnh để đại diện cho cả vùng Navarre, các thành viên của hai đội đã gặp gỡ và thống nhất hợp nhất. Sau nhiều buổi thảo luận tại quán Café Kutz, Club Atlético Osasuna chính thức được thành lập vào ngày 24 tháng 10 năm 1920.
Cái tên Osasuna, theo tiếng Basque, mang ý nghĩa “sức khỏe”, “sức mạnh” và “sinh lực”. Đây là sự lựa chọn mang tính biểu tượng, phản ánh tinh thần cứng cỏi của người Navarre và cũng giúp Osasuna trở thành câu lạc bộ duy nhất tại La Liga mang tên Basque.
Nội chiến và những năm tháng thử thách (1930 – 1950)
Mùa giải 1934–1935 đánh dấu cột mốc lịch sử khi Osasuna lần đầu giành quyền lên chơi tại La Liga. Dù chỉ trụ lại một mùa, sự kiện này đã mở ra cánh cửa mới cho tham vọng của đội bóng.
Tuy nhiên, Nội chiến Tây Ban Nha nhanh chóng kéo bóng đá vào bóng tối. Hoạt động của CLB gần như tê liệt, nhiều cầu thủ phải ra chiến trường, cơ sở vật chất xuống cấp nghiêm trọng. Sau chiến tranh, Osasuna phải vật lộn để tái thiết và phần lớn thời gian thi đấu ở các giải hạng dưới.
El Sadar – pháo đài của Navarre (1950 – 1980)
Theo nguồn tham khảo từ những người tham gia Bảng Xếp Hạng Bóng Đá, giai đoạn sau chiến tranh chứng kiến Osasuna trở thành đội bóng “lên xuống” quen thuộc giữa La Liga và Segunda División. Dù có thời điểm đạt vị trí thứ 6 tại La Liga mùa 1956–1957, sự hạn chế về tài chính khiến CLB khó duy trì thành tích ổn định.
Bước ngoặt quan trọng đến vào năm 1967 với việc khánh thành sân vận động El Sadar. Thiết kế khán đài dốc đứng, khoảng cách gần mặt sân đã biến nơi đây thành một trong những sân đấu khắc nghiệt nhất Tây Ban Nha. El Sadar không chỉ là sân vận động, mà còn là biểu tượng cho tinh thần chiến đấu của Osasuna.
Kỷ nguyên Fermín Ezcurra và lần đầu ra châu Âu
Dưới sự lãnh đạo lâu dài của chủ tịch Fermín Ezcurra, Osasuna xây dựng nền tảng tài chính bền vững và duy trì 14 mùa giải liên tiếp tại La Liga từ năm 1980. Mùa giải 1984–1985, CLB lần đầu giành vé dự UEFA Cup và tạo tiếng vang khi loại Rangers ngay vòng đầu.
Tajonar – nền móng sống còn của CLB
Trong thập niên 1990 đầy biến động, khi đội bóng sa sút và xuống hạng, học viện Tajonar trở thành cứu cánh. Việc tập trung đào tạo cầu thủ trẻ giúp Osasuna duy trì bản sắc, giảm gánh nặng tài chính và tạo ra những thế hệ cầu thủ gắn bó sâu sắc với màu áo đỏ.
Thập niên 2000 và đỉnh cao châu Âu
Dưới thời HLV Javier Aguirre, Osasuna bước vào giai đoạn huy hoàng nhất lịch sử. Chung kết Copa del Rey 2005, vị trí thứ 4 La Liga mùa 2005–2006 và bán kết UEFA Cup 2006–2007 đã đưa tên tuổi đội bóng vùng Navarre lên tầm châu lục.
Khủng hoảng, “phép màu Sabadell” và sự hồi sinh
Những năm đầu thập niên 2010 chứng kiến Osasuna rơi vào khủng hoảng tài chính nghiêm trọng. Mùa giải 2014–2015, đội bóng đứng bên bờ vực phá sản, nhưng trận hòa nghẹt thở trước Sabadell đã cứu CLB khỏi thảm họa. Khoảnh khắc ấy trở thành biểu tượng cho tinh thần không khuất phục của Osasuna.
Sau đó, CLB từng bước ổn định, trở lại La Liga, kỷ niệm 100 năm thành lập vào năm 2020 và tái khẳng định vị thế bằng việc vào chung kết Copa del Rey năm 2023, đồng thời giành vé dự cúp châu Âu.
Hơn một thế kỷ tồn tại, lịch sử CLB Osasuna đã chứng minh rằng sức mạnh của một câu lạc bộ không nằm ở ngân sách hay danh hiệu, mà ở bản sắc, cộng đồng và niềm tin không bao giờ tắt. Từ Tajonar đến El Sadar, từ những năm tháng tăm tối đến các đêm châu Âu rực lửa, Osasuna vẫn luôn là hiện thân của tinh thần Navarre: kiên cường, bền bỉ và không chịu khuất phục.
